Bazen yaşadığımız bir olayın üzerinden uzun zaman geçse bile, o olayın bıraktığı duygusal yük devam edebilir.

Bir konuşma, bir ilişki, bir kayıp, geçmişte yaşanan bir kırgınlık, yoğun stres veya kaygı; bugün benzer bir durumla karşılaştığımızda yeniden güçlü duygular yaşamamıza neden olabilir.

EFT (Emotional Freedom Techniques – Duygusal Özgürleşme Tekniği), kişinin yoğun duygularını fark etmesine, bedensel ve duygusal tepkilerini düzenlemesine ve üzerinde çalışılan konuya ilişkin stres düzeyinin azalmasına yardımcı olmak amacıyla kullanılan bir tekniktir.

EFT, bazı kaynaklarda “duygusal arınma tekniği” olarak da ifade edilmektedir.

Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık’ta EFT, danışanın ihtiyaçları ve terapi hedefleri doğrultusunda değerlendirilen destekleyici bir teknik olarak ele alınır.

EFT Nedir?

EFT, kişinin belirli bir konuya, düşünceye, duyguya veya yaşantıya odaklanırken vücuttaki belirli noktalara parmak uçlarıyla hafifçe dokunmasını/tıklatmasını ve aynı zamanda belirli ifadeleri kullanmasını içeren bir tekniktir.

EFT’nin temel uygulamalarında duygusal deneyim, bilişsel odaklanma ve akupresür noktalarına yapılan hafif dokunuşlar bir arada kullanılır.

Teknik, kişinin yaşadığı duyguyu bastırmak yerine fark etmesine ve üzerinde çalışmasına odaklanır.

Araştırmalarda EFT’nin özellikle kaygı ve stres belirtilerinin azaltılması açısından umut verici sonuçlar verdiği görülmektedir. Bununla birlikte mevcut bilimsel kanıtların kapsamı sınırlıdır ve EFT’nin etkilerini daha iyi anlamak için daha kaliteli ve uzun dönemli araştırmalara ihtiyaç vardır.

EFT Terapisi Ne İşe Yarar?

EFT’nin amacı kişinin yaşadığı duyguları “silmek” veya geçmişini değiştirmek değildir.

Çalışmanın amacı, kişinin belirli bir yaşantıya ilişkin duygusal yoğunluğunu fark etmesine ve düzenlemesine, stres düzeyini azaltmasına ve yaşadığı deneyime farklı bir açıdan bakabilmesine yardımcı olmaktır.

EFT, terapi sürecinde kişinin ihtiyacına göre;

• Yoğun stres ve gerginlik
• Kaygı ve endişe
• Duygusal yük hissi
• Öfke ve kırgınlık
• Suçluluk ve utanç duyguları
• Özgüvenle ilgili güçlükler
• Geçmiş yaşantıların tetiklediği yoğun duygular
• İlişkilerde yaşanan duygusal zorlanmalar
• Performans ve sınavla ilişkili stres
• Günlük yaşamda biriken duygusal gerilim

gibi konularda destekleyici bir teknik olarak değerlendirilebilir.

EFT’nin sizin için uygun olup olmadığı, terapi sürecindeki ihtiyaçlarınız ve hedefleriniz değerlendirilerek belirlenir.

Duygusal Arınma Nedir?

Günlük yaşamda bazen “içimde birikenleri atmak”, “duygusal olarak rahatlamak” veya “üzerimde bir yük varmış gibi hissediyorum” ifadelerini kullanırız.

Duygusal arınma kavramı da çoğunlukla kişinin yoğun duygularını fark etmesi, ifade etmesi ve bu duygularla daha sağlıklı biçimde baş edebilmesi anlamında kullanılır.

EFT sürecinde amaç duyguları yok etmek değil; duyguyla kurulan ilişkiyi fark etmek ve kişinin o duyguyu daha düzenleyebilir hale gelmesine destek olmaktır.

Bu nedenle EFT’yi “duyguları bir anda temizleyen” bir yöntem olarak değil, psikolojik çalışmanın belirli hedeflerinde kullanılabilecek bir teknik olarak değerlendirmek daha doğru olur.

EFT Nasıl Uygulanır?

EFT uygulaması kişiye ve çalışılan konuya göre değişebilir.

Genellikle süreç şu şekilde ilerler:

1. Konunun belirlenmesi

Öncelikle danışanın üzerinde çalışmak istediği konu belirlenir.

Örneğin:

“Bu olay aklıma geldiğinde hâlâ çok öfkeleniyorum.”

veya

“Bu durum olduğunda kendimi yetersiz hissediyorum.”

gibi kişinin yaşadığı duygu ve düşünceler ele alınabilir.

2. Duygunun ve yoğunluğunun fark edilmesi

Danışanın yaşadığı duygu, düşünce ve bedensel tepkiler değerlendirilir.

Duygunun ne kadar yoğun olduğu ve hangi durumlarda ortaya çıktığı üzerinde durulur.

3. EFT uygulamasının gerçekleştirilmesi

Danışan belirlenen konuya odaklanırken terapistin yönlendirmesiyle belirli noktalara parmak uçlarıyla hafifçe dokunur veya tıklatır.

Bu sırada çalışılan konuya ilişkin ifadeler kullanılabilir.

4. Duygusal yoğunluğun yeniden değerlendirilmesi

Uygulama sonrasında kişinin duygu yoğunluğu, bedensel deneyimleri ve konuya ilişkin düşünceleri yeniden değerlendirilir.

5. Terapi sürecine entegre edilmesi

EFT gerektiğinde psikoterapi sürecinin diğer teknikleriyle birlikte kullanılabilir.

Amaç, danışanın ihtiyacına uygun bütüncül bir terapi süreci oluşturmaktır.

EFT ile Hangi Duygular Üzerinde Çalışılabilir?

EFT sırasında üzerinde çalışılan konu kişiden kişiye değişebilir.

Örneğin;

“Bu olayı düşündüğümde çok öfkeleniyorum.”

“Kendimi sürekli yetersiz hissediyorum.”

“Bu ilişki bittikten sonra kendimi toparlayamadım.”

“Bir şeylerin kötü gideceğinden sürekli endişeleniyorum.”

“Geçmişte yaşadığım bir olay hâlâ beni tetikliyor.”

gibi ifadeler terapi sürecinde ele alınabilecek duygusal deneyimlere örnek olabilir.

Burada önemli olan yalnızca duyguyu ortadan kaldırmak değil, kişinin bu duyguyu nasıl yaşadığını, hangi düşüncelerle ilişkilendirdiğini ve yaşamını nasıl etkilediğini anlamaktır.

EFT Kaygıya İyi Gelir mi?

EFT üzerine yapılan bazı araştırmalarda kaygı belirtilerinde azalma bildirilmiştir. NCCIH de EFT’nin kaygıyı azaltmada etkili olabileceğine dair bazı kanıtlar bulunduğunu, ancak kesin sonuçlara ulaşmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtmektedir.

Bu nedenle EFT, bazı danışanlarda kaygı ve stres yönetimini destekleyen bir teknik olarak değerlendirilebilir.

Ancak yoğun veya uzun süreli kaygı, panik belirtileri ya da başka bir psikolojik sorun söz konusu olduğunda öncelikle kapsamlı bir psikolojik değerlendirme yapılması önemlidir.

EFT Travmaları İyileştirir mi?

EFT bazı travma ve stresle ilişkili belirtiler üzerinde araştırılmış olsa da, “travmayı tamamen iyileştirir” veya “travmatik anıyı siler” şeklinde bir ifade kullanmak doğru değildir.

Travmatik yaşantılarla çalışırken kişinin psikolojik durumu, güvenlik ihtiyacı ve terapi hedefleri değerlendirilmelidir.

Gerekli durumlarda travma odaklı psikoterapi yaklaşımları öncelikli olarak ele alınabilir. EFT ise uygun görüldüğünde terapi sürecine destekleyici bir teknik olarak dahil edilebilir.

EFT ve EMDR Aynı Şey midir?

Hayır.

EFT ve EMDR birbirinden farklı yöntemlerdir.

EMDR, özellikle travma sonrası stres bozukluğu ve travmatik yaşantılarla çalışmada kullanılan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.

EFT ise belirli noktalara hafifçe dokunma/tıklatma ile birlikte kişinin üzerinde çalışılan duygu veya düşünceye odaklanmasını içeren bir tekniktir.

Her iki yaklaşımda da kişinin yaşadığı duygusal deneyim üzerinde çalışılabilse de uygulama biçimleri, teorik çerçeveleri ve bilimsel kanıt düzeyleri birbirinden farklıdır.

Bu nedenle hangi yaklaşımın kullanılacağı danışanın ihtiyaçları ve klinik değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir.

EFT ile Duygularımı Yok Edebilir miyim?

Amaç duyguları yok etmek değildir.

Öfke, korku, üzüntü, kaygı veya suçluluk gibi duygular insan deneyiminin doğal parçalarıdır.

Terapi sürecinde hedef, bu duyguların hiç yaşanmamasını sağlamak değil; duyguları fark edebilmek, anlamlandırabilmek ve daha sağlıklı biçimde düzenleyebilmektir.

EFT de bu süreçte bazı kişiler için yardımcı olabilecek tekniklerden biri olarak değerlendirilebilir.

EFT Kaç Seans Sürer?

EFT için herkes için geçerli sabit bir seans sayısı bulunmaz.

Bazı danışanlarda belirli bir konu üzerine kısa süreli çalışma yapılabilirken, daha kapsamlı psikolojik ihtiyaçlarda EFT daha uzun süreli psikoterapi sürecinin bir parçası olabilir.

Seansların sıklığı ve süresi; danışanın ihtiyaçlarına, terapi hedeflerine ve çalışılan konuya göre belirlenir.

EFT Kimler İçin Uygun Olabilir?

EFT’nin uygunluğu kişisel değerlendirmeye göre belirlenir.

Özellikle;

• Günlük yaşamda yoğun stres yaşayan,
• Duygularını düzenlemekte zorlanan,
• Belirli durumlarda yoğun kaygı veya gerginlik yaşayan,
• Geçmiş bir olayın bugün hâlâ duygusal etkisini hissettiren,
• Öfke, kırgınlık veya suçluluk gibi yoğun duygular yaşayan,
• Psikoterapi sürecinde tamamlayıcı bir teknikten yararlanmak isteyen

yetişkinlerde EFT değerlendirilebilir.

Ancak her danışan için aynı yöntemin uygun olması beklenmez. Terapi yaklaşımı, kişinin ihtiyaçlarına göre belirlenir.

Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık’ta EFT

Uzm. Klinik Psk. Yağmur Çelik tarafından yürütülen yetişkin danışmanlığı süreçlerinde öncelikle danışanın ihtiyaçları, yaşam öyküsü, mevcut güçlükleri ve terapi hedefleri değerlendirilir.

EFT’nin uygun olduğu düşünülen durumlarda teknik, danışanın terapi sürecine ve belirlenen hedeflere göre kullanılabilir.

Buradaki temel yaklaşımımız, tek bir yöntemi herkese uygulamak yerine kişiye özel, etik ve bütüncül bir psikoterapi süreci oluşturmaktır.

EFT gerektiğinde EMDR, bilişsel ve davranışçı teknikler, duygu odaklı çalışmalar, mindfulness ve diğer uygun psikoterapötik yaklaşımlarla birlikte değerlendirilebilir.

Kendinizi Daha Hafif Hissetmek İçin İlk Adım

Bazen değiştirmek istediğimiz şey yaşadığımız olay değil, o olayın bugün üzerimizde bıraktığı etkidir.

Geçmişte yaşadığınız bir deneyim bugün hâlâ sizi öfkelendiriyor, kaygılandırıyor veya duygusal olarak zorluyorsa, bu duyguların altında ne olduğunu birlikte keşfetmek mümkün olabilir.

EFT sizin için uygun bir teknik mi, yoksa farklı bir psikoterapi yaklaşımı mı daha doğru olur?

Bunu birlikte değerlendirebiliriz.

EFT ve yetişkin psikolojik danışmanlık hakkında bilgi almak veya randevu oluşturmak için Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.