EMDR terapisi, özellikle travmatik ve kişinin yaşamında yoğun duygusal izler bırakan yaşantıların ele alınmasında kullanılan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. EMDR, İngilizce Eye Movement Desensitization and Reprocessing ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme olarak ifade edilir.
EMDR terapisi, kişinin geçmişte yaşadığı zorlayıcı deneyimlerin bugün ortaya çıkan duygu, düşünce, beden duyumları ve davranışlar üzerindeki etkisini ele almayı amaçlar.
Özellikle travma sonrası stres belirtilerinde kullanılan EMDR, kişinin rahatsız edici anılarıyla güvenli ve yapılandırılmış bir terapi süreci içerisinde çalışmasına yardımcı olur. Dünya Sağlık Örgütü ve Amerikan Psikoloji Birliği’nin yetişkinlerde travma sonrası stres bozukluğuna yönelik önerilerinde EMDR yer almaktadır.
EMDR Terapisi Nedir?
EMDR terapisi, kişinin geçmişte yaşadığı travmatik veya yoğun biçimde rahatsız edici bir deneyime ilişkin anının yeniden işlenmesine odaklanan yapılandırılmış bir psikoterapi yöntemidir.
EMDR sürecinde danışanın belirli bir anıya ilişkin görüntü, düşünce, duygu ve beden duyumlarına kısa sürelerle odaklanması ve aynı zamanda terapist tarafından yönlendirilen çift yönlü uyarım uygulanması söz konusu olabilir. Bu uyarım göz hareketleri, sesler veya dokunsal uyaranlar aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
EMDR’nin temel amacı, kişinin geçmişte yaşadığı olayın bugün üzerindeki rahatsız edici etkisinin azalmasına ve anının daha işlevsel bir biçimde işlenmesine yardımcı olmaktır.
EMDR Terapisi Hangi Durumlarda Kullanılır?
EMDR özellikle travmatik yaşantılar ve travma sonrası ortaya çıkan belirtilerle çalışmada kullanılan bir terapi yaklaşımıdır.
Terapi sürecinde kişinin yaşadığı deneyime ve ihtiyaçlarına bağlı olarak;
- Travmatik yaşantılar
- Travma sonrası stres belirtileri
- Kaza, kayıp veya yaşamı tehdit eden olayların ardından yaşanan psikolojik zorlanmalar
- Çocukluk döneminde yaşanan travmatik deneyimlerin etkileri
- Yoğun korku ve kaygı tepkileri
- Geçmiş yaşantıların bugün tetiklediği yoğun duygular
- Tekrarlayan rahatsız edici anılar
- Kaçınma davranışları
- Yoğun suçluluk, utanç veya değersizlik duyguları
- İlişkilerde tekrar eden bazı duygusal örüntüler
gibi konular değerlendirilebilir.
Ancak EMDR’nin her danışan için veya her psikolojik sorun için uygun olup olmadığı bireysel değerlendirme sonucunda belirlenmelidir.
EMDR Terapisi Nasıl Uygulanır?
EMDR terapisi, yalnızca göz hareketlerinden oluşan bir uygulama değildir. Yapılandırılmış bir terapi sürecidir.
EMDR’nin standart yaklaşımı sekiz aşamalı bir yapı içerisinde ele alınır. Bu süreçte danışanın geçmiş öyküsü alınır, terapi hedefleri belirlenir, danışanın terapi sürecine hazırlanması sağlanır ve uygun görülen anılar yapılandırılmış şekilde ele alınır.
1. Değerlendirme ve terapi planının oluşturulması
İlk görüşmelerde danışanın yaşam öyküsü, mevcut şikâyetleri, ihtiyaçları ve terapi hedefleri değerlendirilir.
2. Hazırlık ve güvenli alan oluşturma
Danışanın terapi sürecini güvenli ve kontrollü biçimde sürdürebilmesi için gerekli hazırlık çalışmaları yapılır.
3. Çalışılacak anı veya hedefin belirlenmesi
Danışanın bugün yaşadığı güçlüklerle ilişkili olabilecek geçmiş yaşantılar ve terapi hedefleri belirlenir.
4. Anının yeniden işlenmesi
Uygun görülen durumlarda danışanın hedef anıya odaklanması sırasında terapistin yönlendirmesiyle çift yönlü uyarım uygulanır.
5. Değerlendirme ve sürecin izlenmesi
Terapi boyunca danışanın yaşadığı değişimler, duygusal tepkileri ve ihtiyaçları takip edilir.
EMDR’nin sekiz aşamalı yapısı; öykü alma, hazırlık, hedef anının değerlendirilmesi, yeniden işleme ve sonuçların değerlendirilmesi gibi aşamalardan oluşur.
EMDR Terapisi Travmatik Anıları Sildirir mi?
Hayır. EMDR’nin amacı kişinin geçmişini veya yaşadığı olayı silmek değildir.
Çalışılan anı geçmişte yaşanmış bir olay olarak kalır. Terapi sürecinde amaç, bu anının bugün kişide oluşturduğu yoğun duygusal ve bedensel tepkilerin ele alınması ve kişinin yaşantıyı daha farklı ve işlevsel bir biçimde değerlendirebilmesine yardımcı olmaktır.
Bu nedenle EMDR sürecini “anı silme” yöntemi olarak değil, rahatsız edici anıların yeniden işlenmesine yönelik bir psikoterapi yaklaşımı olarak düşünmek daha doğru olur.
EMDR Terapisi Kaç Seans Sürer?
EMDR terapisi için herkes için geçerli sabit bir seans sayısı bulunmaz.
Terapi süresi; kişinin yaşadığı deneyimlerin niteliğine, mevcut belirtilerine, terapi hedeflerine, yaşam öyküsüne ve terapi sürecindeki ihtiyaçlarına göre değişebilir.
Bazı durumlarda belirli bir hedef anı birkaç seansta ele alınabilirken, daha karmaşık veya çok sayıda travmatik yaşantının bulunduğu durumlarda terapi süreci daha uzun olabilir. APA’nın EMDR açıklamasında, EMDR’nin sıklıkla haftada bir veya iki kez uygulandığı ve bazı danışanların daha az sayıda seanstan fayda görebildiği belirtilmektedir.
EMDR Terapisi Sırasında Travmayı Ayrıntılı Anlatmak Gerekir mi?
EMDR terapisi, travmatik olayı uzun ve ayrıntılı biçimde tekrar tekrar anlatmaya dayalı bir yöntem değildir.
Bununla birlikte danışanın yaşadığı deneyimle ilgili gerekli bilgiler terapi değerlendirmesi kapsamında ele alınabilir. Terapi sürecinin nasıl ilerleyeceği kişinin ihtiyaçları, güvenlik durumu ve terapi hedefleri doğrultusunda belirlenir.
EMDR’nin travma odaklı diğer bazı yaklaşımlardan farklı özelliklerinden biri, uzun süreli maruziyet veya travmanın ayrıntılı biçimde tekrar tekrar anlatılmasını temel yöntem olarak kullanmamasıdır.
EMDR Terapisi Kimler İçin Uygundur?
EMDR’nin uygun olup olmadığı, kişinin psikolojik durumu ve terapi hedefleri değerlendirilerek belirlenmelidir.
Özellikle travmatik bir yaşantının ardından;
- Olayın zihinde tekrar tekrar canlanması,
- Olayı hatırlatan durumlarda yoğun duygusal tepkiler oluşması,
- Kaçınma davranışlarının gelişmesi,
- Yoğun korku veya kaygı yaşanması,
- Geçmiş bir yaşantının bugün hâlâ güçlü biçimde etkisini sürdürmesi
gibi durumlarda EMDR terapisi değerlendirme seçeneklerinden biri olabilir.
Ancak terapi yönteminin seçimi kişiye özel klinik değerlendirme sonucunda yapılmalıdır.
EMDR Terapisi ile Geçmiş Yaşantıların Bugünkü Etkileri Üzerinde Çalışmak
Bazen geçmişte yaşanan bir olay sona ermiş olsa da kişinin bugün verdiği tepkiler üzerinde etkisini sürdürebilir.
Bir ilişki, kayıp, kaza, çocukluk deneyimi, ayrılık veya başka bir zorlayıcı yaşantı sonrasında ortaya çıkan bazı duygusal tepkiler zaman içerisinde devam edebilir.
EMDR terapisi, bu tür durumlarda geçmiş deneyim ile bugün yaşanan duygusal tepkiler arasındaki ilişkiyi ele almak için kullanılabilir.
Buradaki amaç yalnızca geçmişe dönmek değil; geçmiş yaşantıların bugünkü yaşam üzerindeki etkisini anlamak ve danışanın daha işlevsel bir noktaya ilerlemesine destek olmaktır.
Yetişkinlerde EMDR Terapisi
Yetişkinlik döneminde yaşanan psikolojik güçlüklerin bir bölümü geçmiş deneyimlerle bağlantılı olabilir. Bununla birlikte her psikolojik sorun travma kaynaklı değildir ve her danışan için EMDR uygun bir yöntem olmayabilir.
Bu nedenle EMDR terapisine başlamadan önce danışanın ihtiyaçlarının, yaşadığı güçlüklerin ve terapi hedeflerinin kapsamlı biçimde değerlendirilmesi önemlidir.
Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık’ta yetişkinlerle yürütülen terapi süreçlerinde danışanın ihtiyaçları doğrultusunda uygun psikoterapi yaklaşımı belirlenir.
Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık’ta EMDR Terapisi
Uzm. Klinik Psk. Yağmur Çelik tarafından yürütülen yetişkin danışmanlığı süreçlerinde danışanın ihtiyaçları, yaşam öyküsü ve terapi hedefleri bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilir.
EMDR’nin uygun olduğu düşünülen durumlarda terapi süreci yapılandırılmış bir şekilde planlanır. Süreç boyunca danışanın kendini güvende hissetmesi, terapi hedeflerinin netleştirilmesi ve ilerlemenin düzenli olarak değerlendirilmesi önemsenir.
Amaç, yalnızca belirtiyi azaltmaya odaklanmak değil; kişinin yaşadığı güçlüğü anlamasına, geçmiş yaşantılarının bugünkü yaşamındaki etkilerini fark etmesine ve daha işlevsel baş etme yolları geliştirmesine destek olmaktır.
EMDR Terapisi İçin Randevu
Geçmişte yaşadığınız bir olayın bugün hâlâ sizi etkilediğini düşünüyorsanız veya travmatik bir deneyim sonrasında yoğun duygusal tepkiler yaşıyorsanız, öncelikle kapsamlı bir psikolojik değerlendirme yapılması önemlidir.
EMDR terapisinin sizin için uygun olup olmadığı değerlendirme sürecinde ele alınabilir.
EMDR terapisi ve yetişkin psikolojik danışmanlık hakkında bilgi almak veya randevu oluşturmak için Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
İletişim ve Bilgi: 0542 375 60 55
f.yagmurcelikk@gmail.com