Yetişkinlik döneminde yaşadığımız bazı zorluklar yalnızca bugün yaşanan olaylarla sınırlı olmayabilir. İlişkiler, çocukluk deneyimleri, aile ilişkileri, iş yaşamı, kaygılar, özgüven sorunları, yaşam değişiklikleri ve geçmişte yaşanan zorlayıcı deneyimler bugünkü duygu ve davranışlarımızı etkileyebilir.
Yetişkin psikoterapisi, kişinin yaşadığı güçlükleri anlamasına, kendisini daha yakından tanımasına, duygularını ve düşünce örüntülerini fark etmesine ve yaşamında daha işlevsel değişiklikler oluşturmasına destek olan profesyonel bir psikoterapi sürecidir.
Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık’ta yetişkinlerle yürütülen terapi süreçlerinde bütüncül ve kişiye özel bir yaklaşım benimsenmektedir. Danışanın yaşam öyküsü, mevcut ihtiyaçları, terapi hedefleri ve psikolojik özellikleri değerlendirilerek uygun terapi yaklaşımı veya yaklaşımları belirlenir.
Yetişkin Psikoterapisi Nedir?
Yetişkin psikoterapisi; kişinin yaşadığı duygusal, düşünsel, davranışsal ve ilişkisel güçlükleri ele aldığı, terapist ile danışan arasında güvene dayalı profesyonel bir ilişki içerisinde yürütülen terapi sürecidir.
Terapi sürecinde yalnızca mevcut şikâyete odaklanmak yerine, kişinin yaşam öyküsü, ilişkileri, düşünce biçimleri, duygusal tepkileri ve davranış örüntüleri birlikte değerlendirilebilir.
Terapi sürecinin amacı her zaman geçmişi değiştirmek değildir. Geçmiş yaşantıların bugünkü yaşam üzerindeki etkisini anlamak ve kişinin bugününü daha işlevsel biçimde şekillendirmesine yardımcı olmak da terapinin önemli amaçlarından biridir.
Hangi Konularda Yetişkin Terapisi Alınabilir?
Yetişkin psikoterapisi çok farklı ihtiyaç alanlarında değerlendirilebilir.
Terapi sürecinde;
- Kaygı ve yoğun endişe
- Stres ve tükenmişlik
- Özgüven sorunları
- Değersizlik ve yetersizlik duyguları
- Duygusal dalgalanmalar
- Öfke ve duyguları düzenlemekte zorlanma
- İlişki sorunları
- Ayrılık ve boşanma süreçleri
- Yas ve kayıp
- Çocukluk yaşantılarının bugünkü etkileri
- Travmatik yaşantılar
- Tekrarlayan ilişki ve davranış örüntüleri
- Yaşam değişiklikleri ve uyum güçlükleri
- İş ve kariyerle ilişkili psikolojik zorlanmalar
- Kendini tanıma ve kişisel gelişim
gibi farklı konular ele alınabilir.
Terapiye başvurma nedenleri kişiden kişiye değişebileceği için süreç her danışan için ayrı planlanır.
Bütüncül Psikoterapi Yaklaşımı
Her insanın yaşam öyküsü, ihtiyaçları ve psikolojik süreçleri birbirinden farklıdır.
Bu nedenle Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık’ta yetişkin psikoterapisinde tek bir terapi yönteminin herkese aynı şekilde uygulanması yerine, danışanın ihtiyaçlarına göre bütüncül bir yaklaşım benimsenmektedir.
Terapi sürecinde danışanın;
- Geçmiş yaşantıları,
- Bugünkü yaşam koşulları,
- Duyguları,
- Düşünceleri,
- Davranışları,
- İlişkileri,
- Bedensel tepkileri,
- Baş etme biçimleri
birlikte değerlendirilebilir.
Amaç, danışanın yalnızca yaşadığı belirtiye değil, belirtinin altında yer alan ihtiyaçlara ve yaşam örüntülerine de bakabilmesini sağlamaktır.
Bilişsel Davranışçı Terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), düşünceler, duygular ve davranışlar arasındaki ilişkiye odaklanan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.
Kişinin belirli durumlarda ortaya çıkan otomatik düşünceleri, inançları ve davranış biçimleri ele alınabilir.
Örneğin;
“Yeterince iyi değilim.”
“Her şey kötü gidecek.”
“Hata yaparsam başarısız olmuş olurum.”
gibi düşüncelerin kişinin duygularını ve davranışlarını nasıl etkilediği üzerinde çalışılabilir.
BDT sürecinde danışanın daha işlevsel düşünce ve davranış biçimleri geliştirmesine yardımcı olacak tekniklerden yararlanılabilir.
Dinamik Psikoterapi
Dinamik psikoterapi, kişinin bugünkü duygu ve davranışlarını geçmiş yaşantıları, ilişkileri ve bilinçdışı süreçleriyle birlikte anlamaya odaklanan psikoterapi yaklaşımlarından biridir.
Çocukluk dönemindeki deneyimler, aile ilişkileri, bağlanma biçimleri ve geçmiş ilişkilerde oluşan bazı örüntüler yetişkinlik dönemindeki ilişkileri ve kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiyi etkileyebilir.
Dinamik psikoterapi sürecinde kişinin kendisini tekrar eden ilişki ve duygu örüntüleri üzerinden daha derin biçimde tanıması ve içsel süreçlerini anlamlandırması hedeflenebilir.
Şema Terapi
Şema Terapi, kişinin yaşamının erken dönemlerinde gelişen ve zaman içerisinde tekrarlayan düşünce, duygu ve davranış örüntülerini ele alan bir terapi yaklaşımıdır.
Kişinin kendisi, diğer insanlar ve dünya hakkındaki köklü inançları terapi sürecinde değerlendirilebilir.
Örneğin;
- Terk edilme korkusu
- Değersizlik
- Yetersizlik
- Onaylanma ihtiyacı
- Aşırı sorumluluk alma
- Kusurluluk veya utanç
- Kendini geri planda tutma
gibi tekrar eden örüntüler üzerinde çalışılabilir.
Şema Terapi, özellikle kişinin “Ben neden hep aynı şeyleri yaşıyorum?” sorusuna daha derin bir perspektiften bakmasına yardımcı olabilir.
Duygu Odaklı Çalışmalar
Duygularımız çoğu zaman bize ihtiyaçlarımız ve yaşadığımız deneyimler hakkında önemli bilgiler verir.
Terapi sürecinde kişinin duygularını bastırmak yerine onları fark etmesi, anlamlandırması ve düzenleyebilmesi üzerinde çalışılabilir.
Öfke, kaygı, üzüntü, suçluluk, utanç veya kırgınlık gibi duyguların hangi ihtiyaçlarla ilişkili olduğu ele alınabilir.
Amaç duyguları ortadan kaldırmak değil, duygularla daha sağlıklı bir ilişki kurabilmektir.
EMDR, EFT ve Hipnoterapi
İhtiyaç duyulan ve uygun görülen durumlarda yetişkin psikoterapisi sürecinde EMDR, EFT ve hipnoterapi gibi yöntem ve tekniklerden de yararlanılabilir.
EMDR özellikle travmatik yaşantılar ve travma sonrası belirtilerle çalışmada kullanılan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.
EFT, kişinin belirli duygu ve düşüncelere odaklanırken belirli noktalara hafifçe dokunmasını/tıklatmasını içeren bir tekniktir ve bazı terapi süreçlerinde destekleyici olarak kullanılabilir.
Hipnoterapi ise hipnozun terapötik amaçlarla kullanıldığı ve bazı durumlarda psikoterapi sürecine yardımcı olabilecek bir yöntemdir.
Bu yöntemlerin kullanılıp kullanılmayacağı, danışanın ihtiyaçları ve klinik değerlendirmesi doğrultusunda belirlenir.
Terapi Süreci Nasıl İlerler?
Yetişkin psikoterapisinde ilk görüşmeler, danışanın başvuru nedenini ve terapi ihtiyaçlarını anlamaya yönelik değerlendirme sürecidir.
İlk görüşmelerde;
- Danışanın terapiye başvurma nedeni,
- Yaşam öyküsü,
- Mevcut psikolojik güçlükleri,
- İlişkileri,
- Duygusal ihtiyaçları,
- Terapi beklentileri
ele alınabilir.
Daha sonra danışan ve terapist birlikte terapi hedeflerini belirler.
Terapi süreci boyunca hedefler gerektiğinde yeniden değerlendirilerek çalışma biçimi danışanın ihtiyaçlarına göre şekillendirilebilir.
Terapi Sürecinde Amaç Nedir?
Psikoterapinin amacı yalnızca kişinin kendisini “daha iyi hissetmesini” sağlamak değildir.
Bazen daha önemli olan;
“Neden böyle hissediyorum?”
“Neden benzer ilişkileri tekrar tekrar yaşıyorum?”
“Neden bazı durumlarda kendimi kontrol etmekte zorlanıyorum?”
“Geçmişte yaşadıklarım bugün beni nasıl etkiliyor?”
gibi sorulara daha yakından bakabilmektir.
Terapi, kişinin kendisiyle kurduğu ilişkiyi yeniden değerlendirebilmesine, ihtiyaçlarını fark etmesine ve yaşamındaki tekrar eden örüntüler üzerinde çalışmasına alan açabilir.
Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık’ta Yetişkin Psikoterapisi
Uzm. Klinik Psk. Yağmur Çelik tarafından yürütülen yetişkin danışmanlığı süreçlerinde danışanın yaşam öyküsü ve ihtiyaçları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilir.
Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık’ta Bilişsel Davranışçı Terapi, Dinamik Psikoterapi, Şema Terapi, duygu odaklı çalışmalar, EMDR, EFT ve hipnoterapi gibi farklı yaklaşım ve tekniklerden danışanın ihtiyaçlarına uygun şekilde yararlanılabilir.
Buradaki temel yaklaşımımız, her danışana aynı terapi yöntemini uygulamak yerine, kişiye özel bir psikoterapi süreci oluşturmaktır.
Terapi sürecinde danışanın kendisini daha iyi anlaması, yaşadığı güçlüklerin kaynaklarını fark etmesi ve kendi yaşamı için daha işlevsel yollar geliştirmesi desteklenir.
Yetişkin Psikoterapisi İçin İlk Adım
Bazen terapiye başlamak için yaşadığımız sorunun çok büyük olması gerekmez.
Kendinizi uzun zamandır yorgun, kaygılı, mutsuz veya sıkışmış hissediyorsanız; ilişkilerinizde tekrar eden sorunlar yaşıyorsanız ya da geçmiş yaşantılarınızın bugün hâlâ sizi etkilediğini düşünüyorsanız, profesyonel destek almak için bir başlangıç yapabilirsiniz.
Terapi, kendinizi değiştirmekten önce kendinizi anlamaya başladığınız bir süreç olabilir.
Yetişkin psikoterapisi hakkında bilgi almak veya size uygun terapi yaklaşımını değerlendirmek için Psikohayat Eğitim ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.